Eskişehir'de İmplant Üstü Protez: Kimlere Uygundur?

İmplant üstü protez, desteğini diş eti ve damak dokusundan değil, çene kemiğine yerleştirilen implantlardan alan protez tasarımlarını tanımlar. En sık, klasik total protezin tutunmasında sorun yaşayan kişilerde gündeme gelir. Bu yazı; sabit ve hareketli tasarımları, hangisinin kimlerde değerlendirildiğini, bakımını ve muayenehanedeki değerlendirmenin nasıl ilerlediğini bilgilendirme amacıyla ele almaktadır.

Klasik protezle farkı nedir?

Fark tek bir noktada toplanır: desteğin nereden alındığı.

• Klasik total protez desteğini tamamen diş eti ve damak dokusundan alır. Tutunma, dokunun biçimine ve protezin bu biçime ne kadar iyi oturduğuna bağlıdır. Ayrıntı: tam diş protezi.
• İmplant üstü protez desteğini çene kemiğindeki implantlardan alır. Tutunma dokunun durumundan bağımsızlaşır.

Bu ayrım, özellikle alt çenede belirgin hâle gelir. Alt çenede destek alanı üst çeneye göre dar olduğu için klasik total protezin tutunması daha zordur; implant desteği bu noktada değerlendirme konusu olur. Protez diş ağızda nasıl durur? yazısında tutunma mekanizması ayrıntılı anlatılmaktadır.

Sabit ve hareketli implant üstü protez türleri

İmplant üstü protezler iki ana grupta planlanır; her grubun içinde eksik diş sayısına ve kemik durumuna göre farklı tasarımlar bulunur:

• Hareketli (çıkarılabilir, overdenture) tasarımlar: protez, implantlar üzerindeki tutucu elemanlara oturur ve hasta tarafından temizlik için çıkarılabilir. Tutucu olarak her implantın üzerine ayrı oturan çıtçıtlı (düğme tipi) başlıklar ya da implantları birbirine bağlayan bir bar (çubuk) kullanılabilir. Genellikle daha az sayıda implantla planlanabilir.
• Sabit tasarımlar: protez implantlara vidalanır veya simante edilir; hasta çıkarmaz, gerektiğinde hekim tarafından sökülür. Tek diş eksikliğinde implant üstü kron, birden fazla diş eksikliğinde implant üstü köprü, tüm dişlerin eksik olduğu çenede implantlara sabitlenen tam çene protez bu gruptadır. Daha fazla implant ve daha kapsamlı planlama gerektirebilir.

Çıtçıtlı ve bar tutucuların temizlik ve kullanım açısından farkları implant üstü protez sayfasında ayrıntılı anlatılmaktadır. İki tasarımın da avantajları ve sınırlılıkları vardır; biri diğerinden mutlak olarak üstün değildir.

Sabit mi, hareketli mi: hangisi kimlerde değerlendirilir?

Seçim tek bir ölçüte değil, muayene bulgularının ve kişinin beklentilerinin birlikte değerlendirilmesine dayanır. Genel çerçeve şöyledir:

• Hareketli (çıtçıtlı veya barlı) tasarım daha çok; tam dişsiz alt çenede protezin tutunması sorun olduğunda, kemik hacmi daha az sayıda implantla planlamayı gerektirdiğinde, protezin çıkarılarak temizlenmesi kolaylık sağlayacaksa ve kemik kaybı nedeniyle dudak ile yanak desteğinin protez kaidesiyle sağlanması gerektiğinde değerlendirilir.
• Sabit tasarım daha çok; tek veya birkaç diş eksikliğinde, tam dişsiz çenede yeterli sayıda implantın dengeli dağıtılabileceği kemik bulunduğunda ve protezin ağızdan çıkarılmaması tercih edildiğinde değerlendirilir. Temizlik tamamen ağız içinde yapıldığı için bu alışkanlığın sürdürülebilmesi önemlidir.

Karşıt çenedeki durum (doğal diş, protez veya implant bulunması), diş sıkma alışkanlığı ve el becerisi de karara katılır. Bu nedenle aynı şikâyetle başvuran iki kişi için farklı tasarımlar uygun bulunabilir.

Kimler için değerlendirilir?

İmplant üstü protez en sık şu durumlarda gündeme gelir:

• Mevcut total protez konuşurken veya yemek yerken yerinden oynuyorsa
• Protez yapıştırıcısına sürekli ihtiyaç duyuluyorsa
• Çene kemiğinde erime nedeniyle destek alanı azaldıysa
• Protezin damağı kaplamasından kaynaklanan rahatsızlık sürüyorsa
• Çiğneme gücünde yetersizlik şikâyeti varsa

Uygunluk, implant yerleştirilebilmesi için yeterli kemik hacminin bulunmasına bağlıdır. Kemik yetersizse öncesinde ek işlemler gerekebilir veya tasarım buna göre değiştirilir. Değerlendirme süreci için Eskişehir'de implant tedavisi yazısına bakabilirsiniz.

Damak kaplama meselesi

Üst çenede klasik total protez, tutunmak için damak yüzeyini kaplar. Bu, bazı kişilerde tat algısında değişikliğe veya dolgunluk hissine yol açar. İmplant desteğiyle tutunma sağlandığında, seçilen tasarıma göre damak kaplama ihtiyacı azalabilir.

Ancak bu her durumda mümkün değildir; implant sayısı ve dağılımı yeterli değilse damak desteği korunur. Damak protezi türleri yazısında bu konu ayrıca ele alınmaktadır.

Bakım: protez kadar diş eti de önemli

İmplant üstü protezlerde temizlik iki başlıkta yürütülür: protezin kendisi ve implant çevresindeki diş eti. İmplant çürümez, ancak çevresindeki dokular iltihaplanabilir; bu durum uzun vadede implantın desteğini etkileyebilir.

• Hareketli tasarımda: protez çıkarılır, tutucu yuvaları dahil tüm yüzeyleriyle yumuşak bir fırça ve suyla temizlenir; aşındırıcı diş macunu ve sıcak su kullanılmaz. Ağızda kalan tutucular ve çevresindeki diş eti de yumuşak fırçayla temizlenir.
• Sabit tasarımda: temizlik ağız içinde yapılır; protezin diş etine bakan yüzeyi ile diş eti arasındaki aralık ara yüz fırçası ve bu amaçla üretilmiş diş ipiyle temizlenir. Ağız duşu destekleyici olabilir, ancak fırçalamanın yerini tutmaz.

Tutucu elemanlar zamanla aşınabildiği ve implant çevresindeki doku şikâyet vermeden etkilenebildiği için genellikle 6 ayda bir kontrol önerilir. Protez temizliğinin genel kuralları için diş protez bakımı sayfası, gece kullanımı için protez gece çıkarılmalı mı? ve koku şikâyeti için protez diş kokusu yazıları incelenebilir.

Muayenehanede değerlendirme nasıl ilerler?

İmplant üstü protez planlaması bir değerlendirme randevusuyla başlar. Değerlendirmede genellikle şu başlıklar ele alınır:

• Şikâyet ve mevcut protez: protezin oynaması, vuruk veya damak rahatsızlığı gibi şikâyetler dinlenir; protezin uyumu ve aşınması incelenir.
• Ağız içi muayene: diş eti ve damak dokusu, varsa kalan dişler, karşıt çene ve kapanış değerlendirilir.
• Sağlık öyküsü: genel sağlık durumu, kullanılan ilaçlar ve sigara kullanımı konuşulur.
• Radyografik değerlendirme: implant düşünülen bölgelerde kemiğin yüksekliği, genişliği ve anatomik yapılara uzaklığı incelenir.
• Planlama: önce protezin tasarımı belirlenir, implantların sayısı ve konumu bu hedefe göre planlanır; seçenekler, aşamalar ve bakım gereksinimleri birlikte konuşulur.

İmplantlar kemikle kaynaştıktan sonra ölçü alınır, tutucular ve protez hazırlanır. Aşamaların takvimi implant tedavisi süreci yazısında anlatılmaktadır.

Eskişehir'de randevu ve konum

Muayenehane Sümer Mah. Atatürk Bulvarı No:140-C, Odunpazarı / Eskişehir adresinde, giriş katındadır. Çevrede otomobil, motosiklet ve bisiklet için park yeri bulunur; en yakın tramvay durağı Atatürk Bulvarı durağıdır (yaklaşık 550 metre yürüme). Ulaşım ayrıntıları için Odunpazarı sayfasına bakabilirsiniz.

Muayenehane Pazartesi–Cumartesi 09:00–19:00 saatleri arasında hizmet vermektedir; güncel boş saatler randevu formunda görünür. Uzm. Dt. Şevval Öksüz protetik diş tedavisi (prostodonti) uzmanıdır; implant üstü protez planlaması bu uzmanlık alanının çalışma başlıklarındandır. Genel bilgi için implant üstü protez sayfasına ve Eskişehir diş hekimi sayfasına bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular