Zirkonyum Diş Kaç Yıl Kullanılır?

Zirkonyum kaplamanın ne kadar kullanılabileceği sık sorulan bir sorudur. Tek bir sayı vermek doğru olmaz: kullanım süresini belirleyen şey malzemenin kendisinden çok, altındaki dişin ve çevre dokuların durumu ile kişinin alışkanlıklarıdır. Bilimsel çalışmalarda farklı kullanım süreleri bildirilir; ancak bu ortalamalar, bir kaplamanın belirli bir kişinin ağzında ne kadar kalacağını söylemez. Aynı durum E-max kaplamalar için de geçerlidir.

Ömrü belirleyen şey yalnızca malzeme değil

Zirkonyum, dayanıklılığı yüksek bir restorasyon malzemesidir. Ancak bir kaplamanın ağızda kalış süresi, malzemenin tek başına ölçülen dayanımıyla değil, bir bütün olarak şu etkenlerle belirlenir:

• Altındaki dişin sağlığı — kaplama sağlam kalsa da alttaki diş çürüyebilir
• Diş eti sağlığı — diş eti çekilmesi kaplama kenarını açığa çıkarabilir
• Kenar uyumu — kaplama ile diş arasındaki geçişin hassasiyeti
• Kapanış ilişkisi — kuvvetin dişler arasında nasıl dağıldığı
• Ağız bakımı — fırçalama ve özellikle diş arası temizliği
• Diş sıkma (bruksizm) — sürekli ve yüksek kuvvet uygulanması

Bu etkenlerin bir kısmı kişinin kontrolünde, bir kısmı ise planlama aşamasında ele alınır. Malzeme seçimi ve ön–arka diş ayrımı için zirkonyum mu E-max mı yazısına bakabilirsiniz.

E-max kaplama kaç yıl dayanır?

E-max (lityum disilikat cam seramik) için de tek bir yıl sayısı verilemez. Altındaki dişin ve diş etinin sağlığı, kenar uyumu, ağız bakımı ve diş sıkma gibi etkenler zirkonyumda olduğu gibi burada da belirleyicidir. E-max'te bunlara iki etken daha eklenir: yapıştırma tekniği ve kullanıldığı bölge.

E-max, dişe adeziv teknikle yapıştırıldığında diş ile birlikte daha dirençli bir bütün oluşturur; bu nedenle yapıştırma aşamasının kuru ve kontrollü bir ortamda yürütülmesi önem taşır. Dayanımı zirkonyuma göre daha düşük olduğundan çok yüksek çiğneme kuvveti, çok üyeli köprü ya da kontrolsüz diş sıkma bulunan durumlarda farklı bir malzeme değerlendirilebilir. Aynı etkenler bu malzemeden hazırlanan yaprak porselen laminalar için de geçerlidir.

Diş sıkmanın etkisi

Diş sıkma ve gıcırdatma, restorasyonlar üzerinde çiğneme sırasında oluşandan farklı, uzun süreli ve yüksek bir kuvvet oluşturur. Bu kuvvet hem kaplamada hem de karşıt çenedeki dişlerde aşınmaya, bazı durumlarda kırığa zemin hazırlayabilir. Bruksizm varlığında kaplama planlaması bu durum gözetilerek yapılır ve gerektiğinde gece plağı gündeme gelir.

Diş sıkma alışkanlığınız olup olmadığından emin değilseniz uyurken diş sıkma yazısındaki belirtiler yol gösterici olabilir.

Zirkonyum kaplama kırılır mı?

Zirkonyum dayanımı yüksek bir seramiktir, ancak kırılmaz değildir. Kırık ya da çatlak çoğunlukla aşırı veya ani bir kuvvetle ilişkilidir:

• Ceviz, fındık kabuğu ya da buz gibi sert cisimleri dişle kırmak
• Diş sıkma ve gıcırdatma
• Düşme veya darbe gibi travmalar
• Dişin boyu ya da kapanış nedeniyle kaplamanın ince kalmak zorunda olduğu durumlar
• Kapanışta tek bir noktaya aşırı yük binmesi

Üzeri porselenle katmanlanmış zirkonyumda sorun çoğunlukla alt yapıda değil, üstteki porselen tabakada kopma şeklinde görülür. Küçük bir kopma bazen yüzey düzeltilip cilalanarak ele alınabilir; geniş kırıklarda kaplamanın yenilenmesi gündeme gelir. Tek parça (monolitik) ve katmanlı zirkonyum farkı zirkonyum ve E-max kaplama sayfasında anlatılmaktadır.

Kaplama düşer mi? Sallanırsa ne yapılmalı?

Zirkonyum kaplama dişe yapıştırıldığı için kendiliğinden düşmesi beklenen bir durum değildir, ancak zamanla gevşeyebilir. Başlıca nedenler yapıştırma materyalinin çözülmesi, kaplamanın altındaki dişte çürük gelişmesi ve kaplamayı taşıyan diş dokusunun az olmasıdır. Çiğnerken hareket hissi ya da kaplama çevresinde kötü tat ve koku gevşemenin ilk işaretleri olabilir.

Kaplama düşerse saklanması ve gecikmeden muayenehaneyle iletişime geçilmesi önerilir; açıkta kalan diş hassaslaşabilir, komşu ve karşı dişler zamanla hareket edebilir. Evde yapıştırıcıyla yerine takmaya çalışmak dişe ve diş etine zarar verebileceği için önerilmez. Kaplama ve altındaki diş sağlamsa çoğu zaman temizlenip yeniden yapıştırılabilir. Düşen kaplama yutulduysa ve öksürük ya da nefes darlığı gelişirse beklemeden acil servise başvurulmalıdır.

Zirkonyum çürür mü?

Kaplamanın kendisi çürümez. Ancak altındaki doğal diş çürüyebilir ve bu, kaplamanın yenilenmesini gerektiren en yaygın nedenlerden biridir. Çürük çoğunlukla kaplama ile diş etinin buluştuğu kenar bölgesinden başlar; bu bölge fırçanın en zor ulaştığı yerdir. Bu nedenle diş arası fırçası veya diş ipi kullanımı, kaplamalı dişlerde doğal dişlerden daha önemlidir.

Zirkonyum kaplama ne zaman yenilenmeli?

Yenileme kararı takvime göre değil, muayene bulgusuna göre verilir. Aşağıdaki durumlar değerlendirme gerektirir:

• Diş etinde çekilme ve kaplama kenarının açığa çıkması
• Kaplama kenarında çürük ya da renklenme
• Sıcak–soğuğa karşı yeni başlayan hassasiyet
• Kaplamada kırık, çatlak veya yüzey bozulması
• Kaplamanın gevşemesi ya da hareket etmesi
• Diş etinde süregelen kızarıklık ve kanama
• Komşu doğal dişlerin zamanla renk değiştirmesiyle renk uyumunun belirgin biçimde bozulması

Bu bulguların hangisinin ne anlama geldiği ve kaplamanın yenilenip yenilenmeyeceği; muayene ve gerektiğinde radyografik inceleme sonrasında belirlenir. Sorunsuz bir kaplamanın yalnızca yıllar geçtiği için değiştirilmesi önerilmez; her yenilemede dişten bir miktar daha doku kaldırılması gerekebilir.

Kullanım süresini uzatmak için

Belirleyici olan, karmaşık bir bakım değil düzenli olanıdır: günde iki kez fırçalama, diş arası temizliğinin ihmal edilmemesi, sert cisimleri dişle kırmaktan kaçınmak, diş sıkma varsa bunun değerlendirilmesi ve düzenli kontrol randevuları. Kaplamalı dişlerde sorun çoğunlukla sessiz başlar; kontrol, sorunun büyümeden fark edilmesine yardımcı olur.

Kontroller genellikle 6 ayda bir planlanır. Bu randevularda kaplamanın kenar uyumu, diş eti, kapanış ve varsa gece plağının durumu incelenir.

Sık sorulan sorular