Diş Sıkma Botoksu

Diş hekimliğinde çiğneme kasına uygulanan botulinum toksini, kozmetik amaçlardan bağımsız olarak, çene-yüz bölgesindeki kas aşırı etkinliğiyle ilişkili şikâyetlerin yönetiminde ele alınır. Bruksizmde ilk basamak değildir; muayene, koruyucu yaklaşımlar ve katkıda bulunan etkenlerin gözden geçirilmesinden sonra, kas kaynaklı şikâyetlerin sürdüğü seçilmiş durumlarda gündeme gelebilir.

Nasıl etki eder?

Botulinum toksini, sinir ucundan kasa giden uyarının iletilmesini geçici olarak azaltır. Uygulandığı kasın kasılma gücü bir süre için düşer. Bruksizmde amaçlanan, sıkma sırasında açığa çıkan kuvvetin şiddetini azaltmak ve buna bağlı kas yorgunluğu, çene ağrısı, şakak bölgesindeki baskı hissi gibi şikâyetleri hafifletmektir. Sıkma davranışının kendisi ortadan kalkmaz — kaynağı merkezidir, kasta değildir.

Ne zaman düşünülür?

Genellikle şu tabloda değerlendirilir: koruma sağlanmış olmasına rağmen kas kaynaklı ağrı ve yorgunluk sürüyorsa, çiğneme kaslarında elle muayenede belirgin hassasiyet ve sertlik varsa, ya da kas etkinliğinin yüksekliği nedeniyle plaklar olağandışı hızda aşınıyorsa. Karar; şikâyetin türüne, muayene bulgularına ve tıbbi öyküye göre verilir.

Gece plağının yerini tutar mı?

Hayır, ikisi farklı işler yapar ve biri diğerinin alternatifi değildir. Gece plağı dişler arasına fiziksel bir yüzey koyarak aşınmayı diş yerine kendi üzerine alır; koruma işlevi buradadır. Botulinum toksini ise kasın kasılma gücüne yöneliktir, dişler arasında bir bariyer oluşturmaz. Kas şikâyetleri belirgin olan bir kişide her ikisi birlikte planlanabilir.

Kalıcı mıdır?

Kalıcı değildir. Etki zamanla geriler ve kasın etkinliği önceki düzeyine doğru döner; bu sürenin uzunluğu kişiye, uygulanan doza ve kasın çalışma yoğunluğuna göre değişir. Şikâyet tekrarladığında uygulamanın yinelenmesi gündeme gelebilir, bu da yeniden değerlendirme gerektirir.

Olası etkiler ve dikkat edilenler

• Kas gücündeki geçici azalmaya bağlı olarak sert gıdaları çiğnemede zorlanma bildirilebilir
• Uygulama bölgesinde geçici hassasiyet, morarma ya da şişlik görülebilir
• Doz ve bölge seçimi uygun yapılmadığında gülümseme sırasında asimetri gibi istenmeyen etkiler bildirilmiştir
• Uzun süreli ve tekrarlanan uygulamalarda kas hacminde azalma beklenen bir sonuçtur; bu durum çiğneme işlevi açısından da değerlendirilir

Gebelik ve emzirme döneminde, bazı nöromüsküler hastalıklarda ve ürüne karşı bilinen aşırı duyarlılık durumunda uygulanmaz. Kullanılan ilaçlar — özellikle kas gücünü etkileyebilecek olanlar — önceden sorulur.

Karar nasıl verilir?

Uygulamadan önce çiğneme kasları elle muayene edilir, çene ekleminin hareketleri ve sesleri değerlendirilir, dişlerdeki aşınma ve mevcut restorasyonların durumu incelenir. Şikâyetin gerçekten kas kaynaklı olup olmadığı ayırt edilir; çene eklemi kaynaklı ağrılar, diş kaynaklı ağrılar ve baş ağrısının başka nedenleri farklı yaklaşımlar gerektirir. Tıbbi öykü alınır ve uygulamanın uygun olmadığı durumlar dışlanır.

Bu uygulamanın diş hekimliğindeki yeri hakkında genel bilgi koruyucu diş hekimliği sayfasında, bruksizme yönelik diğer yaklaşımlar ise diş sıkma nasıl geçer yazısında yer almaktadır.

Gerçekçi beklenti

Kas kaynaklı şikâyetlerde rahatlama bildirilebilir; ancak bruksizmin ortadan kalkacağı ya da dişlerin kendiliğinden korunacağı bir sonuç beklenmemelidir. Dişlerin aşınmadan korunması ayrı bir konudur ve koruma yaklaşımını gerektirir. Uygulamanın herkeste aynı biçimde sonuç vermediği, etkinin kişiye göre değiştiği baştan bilinmelidir.

Sık sorulan sorular